Harddisk etiketlerinde kapasite, devir sayısı ve önbellek miktarı gibi bilgiler her zaman öne çıkar; ama kayıt teknolojisi çoğunlukla sessiz kalır. Oysa diskin içindeki verinin plaka üzerine nasıl yazıldığı, performansı, güvenilirliği ve hangi cihazlarda kullanılabileceğini doğrudan belirler. SMR ve CMR kısaltmaları tam da bu konuyu anlatır. Bu yazıda iki teknolojinin ne olduğunu, hangi durumlarda sorun çıkardığını ve diski satın almadan önce bu bilgiyi nereden bulabileceğinizi sade bir dille ele alıyoruz.

CMR: geleneksel yazma yöntemi

CMR, yani geleneksel manyetik kayıt, verinin plaka üzerinde birbirinden ayrı izler hâlinde yazıldığı yöntemdir. Her iz kendi alanını kullanır ve komşu izlerle üst üste binmez. Bir veri parçasını güncellemek istediğinizde disk yalnızca ilgili izi yeniden yazar. Bu durum, rastgele yazma işlemlerinde öngörülebilir ve tutarlı bir performans sağlar.

Bu tutarlılık, özellikle çok sayıda küçük dosyanın sık sık değiştiği veritabanı, sanal makine ve çoklu disk düzenlerinde değerlidir. Sürekli kayıt yapan sistemlerde de beklenen davranış, yazma hızının zaman içinde dalgalanmamasıdır.

SMR: izlerin üst üste bindirilmesi

SMR, yani üst üste binen manyetik kayıt, izleri kiremit gibi birbirinin üzerine bindirerek aynı plaka alanına daha fazla veri sığdırmayı hedefler. Bu sayede üretici aynı fiziksel bileşenlerle daha yüksek kapasite sunabilir. Dezavantajı, bir izi yeniden yazmanın komşu izleri de etkilemesidir. Disk bu nedenle bir bölgedeki verileri yeniden düzenlemek zorunda kalabilir.

Bu yeniden düzenleme, sıralı ve büyük dosya yazımında çoğu zaman fark edilmez. Fakat uzun süre yoğun rastgele yazma yapıldığında disk içerde arka plan düzenlemesine girer ve hız belirgin biçimde düşebilir. Bu, kullanıcının gözünde diskin takılması veya donması gibi görünebilir.

Günlük kullanımda farkı hissedecek misiniz?

Cevap kullanım şekline bağlıdır. Bir kez yazılıp çoğunlukla okunan arşiv, fotoğraf koleksiyonu ve film dosyaları için SMR disk makul bir tercih olabilir. Haftada bir kez büyük yedek alıp sonra diski kapatan kullanıcılar da sorun yaşamayabilir. Buna karşılık sürekli üzerine yazılan, çok sayıda küçük işlemin yapıldığı ortamlarda SMR diskler zorlanır.

Aşağıdaki durumlarda dikkatli olmanız gerekir:

• Disk bir RAID dizisine ya da NAS kasasına takılacaksa.
• Sürekli kayıt yapan bir güvenlik kamerası sistemi söz konusuysa.
• Sanal makine veya veritabanı dosyaları diskte çalışacaksa.
• Sık sık küçük dosya kopyalama ve silme işlemi yapılacaksa.

RAID ve NAS uyumu

Çoklu disk düzenlerinde en büyük risk, yeniden yapılandırma sürecinde ortaya çıkar. Bir disk arızalandığında yenisi takılır ve dizi, kaybolan veriyi diğer disklerden yeniden oluşturur. Bu süreç yoğun yazma gerektirir. SMR disklerde işlem çok uzun sürebilir ve zaman aşımına uğrama riski doğurabilir. Bu yüzden birçok kullanıcı, NAS ve RAID düzenleri için CMR diskleri tercih eder. Yeniden yapılandırma sürecinin nasıl işlediğini ve risklerini genel olarak okumak isterseniz diğer teknik yazılarımıza göz atabilirsiniz.

NAS ve güvenlik kamerası kullanımı arasındaki ayrım için ayrıca SkyHawk incelemesindeki özellik açıklamaları faydalı bir referanstır.

Teknolojiyi nasıl öğrenirsiniz?

Her ürün kutusunda ya da mağaza sayfasında kayıt teknolojisi açıkça yazmaz. Bu bilgiyi bulmak için üreticinin resmi ürün veri sayfasına bakın. Veri sayfalarında çoğu zaman model koduyla birlikte kayıt yöntemi belirtilir. Model kodunun tamamını yazarak arama yapmak, aynı kapasitedeki farklı sürümleri birbirinden ayırır. Ayrıca bazı üreticiler aynı model adını farklı dönemlerde farklı teknolojiyle üretmiş olabilir; bu yüzden üretim tarihine ya da revizyon koduna da dikkat etmek gerekir.

Bilgiyi bulamıyorsanız satıcıdan yazılı olarak teyit isteyin. Cevap net değilse, o diski kritik bir kullanım için almamak daha güvenlidir.

Kapasite ve fiyat tuzağı

SMR diskler, aynı kapasitede genellikle daha ekonomik üretilebildiği için etiket fiyatı cazip görünebilir. Ancak cazip fiyatın bedeli, belirli kullanım senaryolarındaki performans kaybıdır. Terabayt başına maliyeti hesaplarken bu farkı da hesaba katın. Fiyat karşılaştırma yöntemlerini daha geniş görmek için kullanıma göre depolama seçimi yazısını okuyabilirsiniz. Eğer diskiniz yalnızca arşiv amaçlıysa SMR sorun yaratmayabilir; tüm zamanını kayıt yaparak geçirecekse CMR’yi tercih etmek akıllıca olur.

Sıcaklık ve titreşim ilişkisi

Yoğun arka plan düzenlemesi yapan disk daha fazla çalışır ve dolayısıyla daha çok ısınır. İyi havalandırılmayan bir kasada bu durum disk ömrünü olumsuz etkileyebilir. Ayrıca çok diskli kasalarda titreşim, kafaların izi hassas biçimde takip etmesini zorlaştırır. Kurumsal ve NAS sınıfı disklerde titreşim sensörleri ve güçlendirilmiş mekanik yapılar bulunur. Böyle bir özelliğin ev tipi disklerde bulunmadığını unutmayın.

Satın alma öncesi kontrol listesi

Alım yapmadan önce kendinize şu soruları sorun: Diski ne için kullanacağım? Bir dizide ya da kasada mı çalışacak? Veri sık sık üzerine mi yazılacak, yoksa çoğunlukla okunacak mı? Üreticinin veri sayfası kayıt teknolojisini belirtiyor mu? Cevaplarınız doğrultusunda CMR ya da SMR kararını verin. Seçimden sonra da her zaman düzenli yedek almayı ihmal etmeyin; hiçbir teknoloji, tek kopya veriyi korumanın yerini tutmaz. Daha fazla disk bilgisi için harddisk fiyatları ana sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Üreticilerin açıklık meselesi

Son yıllarda kullanıcılar, kayıt teknolojisinin etikette belirtilmemesine tepki gösterdi ve bu durum üreticileri daha şeffaf davranmaya yöneltti. Yine de her kutuda ya da her mağaza sayfasında bu bilgiyi göremezsiniz. Bu yüzden hazır bir kaynağa güvenmek yerine model kodunu kendiniz doğrulamak iyi bir alışkanlıktır. Kodun sonundaki küçük harf ve rakamlar, aynı kapasitedeki iki farklı revizyonu ayırt etmenizi sağlayabilir.

Mağaza yorumları da faydalı olabilir ama tek başına güvenilir değildir. Bir kullanıcının yaşadığı yavaşlama, kendi kullanım şekline bağlı olabilir. Ancak aynı yönde birçok şikâyet varsa, özellikle yeniden yapılandırma ve uzun süreli kopyalama sırasında yaşanan donmalar tekrarlanıyorsa ciddiye alınmalıdır. Satın almadan önce yeni bir diske veri kopyalayıp süreyi gözlemlemek de pratik bir sınamadır: kopyalama hızı bir süre sonra aniden ve belirgin biçimde düşüyorsa diskin kayıt yönteminin zorlandığına işaret edebilir.

Ev kullanıcıları için tavsiye şudur: arşiv, film koleksiyonu ve nadiren değişen belgeler için SMR bir sorun oluşturmaz; fakat disk bir dizinin parçası olacaksa ya da sürekli yazma yapılacaksa kayıt teknolojisini önceden netleştirin. Tereddütte kaldığınızda CMR diski seçmek, performans kaygısını büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Mevcut diskinizin türünü öğrenmek

Zaten bir diskiniz varsa, onun kayıt teknolojisini öğrenmek için model kodunu işletim sistemindeki aygıt bilgilerinden okuyabilir, ardından üreticinin veri sayfasında aratabilirsiniz. Eğer yeni bir disk, mevcut dizinize eklenecekse aynı teknolojide olması uyumluluk açısından önemlidir. Karışık teknolojili dizilerde en yavaş disk performansı belirler; bu nedenle dizi kuracaksanız aynı sınıftan disk seçmek hem düzeni hem de hızı korur.

Sonuç

SMR ve CMR arasındaki fark, etikette görünmese de performansta kendini belli eder. Arşiv ve seyrek yazma için SMR makul olabilirken; RAID, NAS, sürekli kayıt ve yoğun yazma işlerinde CMR çoğunlukla daha güvenli bir tercihtir. Veri sayfasını okumak ve kullanım amacınızı netleştirmek, yanlış diske para vermenin önüne geçer.