Yeni bir depolama birimi alırken karşılaşılan en büyük risklerden biri, kutusu ve etiketi sıfır görünen ama aslında daha önce kullanılmış ya da tamir görmüş bir ürünle karşılaşmaktır. Bu noktada devreye harddisk seri numarası giriyor; çünkü her disk üzerindeki bu benzersiz kod, ürünün gerçek geçmişi hakkında üreticinin kendi sisteminden doğrulanabilir bilgi verir. Bu yazıda, seri numarasını nasıl bulacağınızı, üretici garanti sorgusunda nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve yenilenmiş bir diski fiziksel olarak nasıl fark edebileceğinizi ele alıyoruz.
Harddisk Seri Numarası Nerede Bulunur?
Her mekanik veya SSD harddiskin üst etiketinde model numarasının hemen yanında, genellikle “S/N” ya da “Serial Number” ibaresiyle başlayan bir kod yer alır. Bu numara harf ve rakamlardan oluşur ve aynı model iki farklı diskte asla tekrar etmez. Etiket üzerinde ayrıca üretim tarihi, üretim yeri ve bazen bir barkod da bulunur; etiketin buruşuk, yapıştırılmış üstüne yapıştırılmış ya da farklı bir fontla basılmış olması, ilk göze çarpması gereken uyarı işaretlerinden biridir. Orijinal bir üründe etiket düz, net baskılı ve diskin gövdesine tam oturmuş şekilde durur.
Görsel: Wikimedia Commons, TheDragonFire300, CC BY 4.0
Seri Numarası İle Üretici Garanti Sorgusu Nasıl Yapılır?
Seagate, Western Digital, Toshiba gibi büyük üreticilerin kendi web sitelerinde ücretsiz garanti ve ürün doğrulama sayfaları bulunur. Seri numarasını bu sayfaya girdiğinizde sistem size diskin üretim tarihini, garanti başlangıç ve bitiş tarihlerini gösterir. Eğer satın aldığınız ürün “yeni” olarak satılıyor ama garanti süresi üretim tarihinden çok daha kısa görünüyorsa, ya da garanti çoktan başlamış ve hatta bitmişse, bu diskin daha önce bir yerde kayıtlı olarak kullanıldığının güçlü bir işaretidir. Bazı üreticiler ayrıca “bu seri numarası daha önce bir garanti talebiyle işlem gördü mü” bilgisini de paylaşır; bu da diskin arızalı çıkıp değişim ya da tamir sürecinden geçmiş olabileceğini gösterir.
Yenilenmiş (Refurbished) Diskin Fiziksel İşaretleri
Seri numarası sorgusunun yanında, diskin kendisini de fiziksel olarak incelemek gerekir. Vidaların üzerinde çizik veya farklı renkte iz varsa, disk daha önce açılmış olabilir. Gövdedeki hava deliği filtresinin (breather hole) rengi değişmişse ya da üzerinde toz birikimi varsa, bu disk uzun süre çalışır vaziyette kalmış demektir. Konnektörlerin (SATA veya güç girişi) aşınmış, çizilmiş ya da oksitlenmiş görünmesi de kullanım geçmişinin bir işaretidir. Kutusundaki koruyucu naylon veya güvenlik bandı yoksa ya da düzensiz şekilde yapıştırılmışsa, ürünün daha önce bir kez açılıp tekrar paketlenmiş olma ihtimali göz ardı edilmemelidir.
S.M.A.R.T. Verileri Neyi Gösterir?
Diskin gerçek kullanım geçmişini anlamanın en güvenilir yollarından biri, işletim sistemi üzerinden ücretsiz araçlarla okunabilen S.M.A.R.T. (Self-Monitoring, Analysis and Reporting Technology) verileridir. Bu veriler arasında yer alan “Power-On Hours” (çalışma saati) ve “Power Cycle Count” (açma-kapama sayısı) değerleri, diskin fabrikadan yeni çıkıp çıkmadığını doğrudan gösterir. Sıfır kilometre olduğu iddia edilen bir diskte yüzlerce veya binlerce saat çalışma süresi görülmesi, ürünün yenilenmiş ya da ikinci el olduğunun neredeyse kesin kanıtıdır. Ayrıca “Reallocated Sector Count” gibi değerlerin yüksek çıkması, diskin geçmişte fiziksel sektör hataları yaşadığına işaret eder ve bu tür bir ürünü uzun vadeli veri saklama için tercih etmemek daha sağlıklı olur.
Tüm bu kontrolleri satın almadan önce yapmak, hem bütçenizi korur hem de ilerideki veri kaybı risklerini azaltır. Güncel model ve fiyat karşılaştırmalarını takip etmek isteyenler için kapsamlı bir harddisk fiyatları karşılaştırma kaynağına göz atmak, doğru ve güvenilir bir ürün seçmenize yardımcı olabilir.
